ไม่ดึกงานไม่เดิน : ทำไมเวลากลางคืนถึงเป็นเวลาแห่งความสร้างสรรค์สำหรับบางคน

แถวๆ นี้คงมีกันบ้างแหละ ที่พอเวลาล้มตัวลงนอน กำลังเคลิ้มๆ อยู่เลยนะ แต่ไอเดียเจ๋งๆ ก็เด้งเข้ามาในหัว แต่พอจะลุกตัวขึ้นมาจดก็แสนขี้เกียจ พอนอนหลับตื่นเช้าขึ้นมา ไอเดียเหล่านั้นก็มลายบ๊ายบายไปซะแล้ว

ไม่แปลกใจเท่าไร ที่ใครหลายคนคิดว่าตัวเองเป็นอัจฉริยะยามค่ำคืน เพราะความคิดที่โลดแล่นบรรเจิดเวลาที่อยู่ท่ามกลางความเงียบสงบและไม่มีสิ่งรบกวนใดๆ ในเวลากลางคืน นักเขียนหลายคนจึงมักเลือกทำงานหลังพระอาทิตย์ตกดิน ปล่อยให้ช่วงกลางวันเป็นการรวบรวมประสบการณ์และเฟ้นหาแรงบันดาลใจ และทำงานในเวลากลางคืน เปิดทางให้ได้ปลดปล่อยอารมณ์ และความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างเต็มที่

แล้ว…ทำไมกลางคืนส่งให้ความคิดสร้างสรรค์ทำงานไหลลื่นมากกว่าปกติกัน?

ประเด็นนี้อาจต้องย้อนกลับไปสมัยบรรพบุรุษกันเลยทีเดียว

สมัยดึกดำบรรพ์ มนุษย์โบราณใช้ชีวิตอยู่เฉพาะช่วงเวลากลางวันโดยอาศัยแสงสว่างจากดวงอาทิตย์ พอตกดึกไร้แสงไฟเขาจึงต้องเข้านอนเพื่อหลบเลี่ยงอันตรายจากสิ่งที่มองไม่เห็น หลายล้านปีผ่านไปนาฬิกาเวลาจึงกำหนดนาฬิกาชีวิต (Circadian Rhythm) ผ่านเซลล์ในร่างกายและการทำงานของสมองว่า ‘เช้าตื่น-กลางคืนนอน’ มาโดยตลอด

พอโลกยุคใหม่ได้รู้จักกับแสงไฟประดิษฐ์ นาฬิกาชีวิตก็เริ่มแปรปรวนไม่ตรงกับนาฬิกาเวลา จากกลางคืนที่ไร้แสงก็เริ่มมีแต่ความสว่างไสว มนุษย์ส่วนหนึ่งจึงเริ่มมีการปรับตัว ‘เลือกตื่น-เลือกนอน’ ได้ตามที่ร่างกายต้องการ ฉะนั้นนาฬิกาชีวิตของแต่ละคนจึงไม่ตรงกับนาฬิกาเวลาเสียทีเดียว

มีงานวิจัยที่ยืนยันว่ามนุษย์กลางคืนฉลาดกกว่าปกติอยู่จำนวนมาก อาทิ กลุ่มนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยลิเอจ ประเทศเบลเยี่ยมได้ทำการทดลองแบ่งมนุษย์ 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ “กลุ่มคนตื่นเช้า” (Early Bird) กับ “กลุ่มคนนอนดึก” (Night Owl) โดยทดสอบเปรียบเทียบการทำงานของสมองระหว่าง หลังตื่นนอนและ 10.5 ชั่วโมงต่อมา ผลปรากฏว่า ช่วงเวลาหลังตื่นนอนทั้งสองกลุ่มมีระดับการทำงานของสมองเทียบเท่ากัน แต่หลัง 10.5 ชั่วโมงต่อมา ผู้ที่ตื่นเช้ากลับมีระดับการทำงานของสมอง (ที่เกี่ยวข้องกับความสนใจ) ต่ำลง

หรืองานวิจัยจากมหาวิทยาลัยพระหฤทัยคาทอลิก กรุงมิลาน ที่ทำการทดสอบเพื่อวัดค่าของความคิดสร้างสรรค์กลุ่มทดลอง 3 กลุ่ม คือกลุ่มคนตื่นเช้า, กลุ่มคนตื่นสาย และกลุ่มคนกลางคืน ผลปรากฏว่ากลุ่มกลางคืนสามารถทำคะแนนได้สูงสุด

มาเรียน่า จามปิเอโตร หัวหน้าการวิจัยดังกล่าวเชื่อว่า ความคิดสร้างสรรค์เกิดจาก “การพัฒนาจิตวิญญาณที่ไม่เป็นธรรมเนียมปฏิบัติ และความสามารถในการแก้ไขปัญหาแบบทางเลือกหรือดั้งเดิม” พูดง่ายๆ ก็คือ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์เกิดจากความสามารถในการปรับตัวให้เข้านาฬิกาชีวิตใหม่นั่นเอง

สอดคล้องกับงานวิจัยของ ซาโตชิ คานาซาว่า จากวิทยาลัยเศรษฐศาสตร์และรัฐศาสตร์แห่งลอนดอนที่พบว่า เด็กที่อัจฉริยะมากๆ มีแนวโน้มเติบโตเป็นผู้ใหญ่มนุษย์กลางคืน ซึ่งเป็นคนที่พร้อมจะนอนดึก-ตื่นสายตลอดทั้งสัปดาห์ เขายกตัวอย่าง เด็กที่มีไอคิว 75 (ค่อนข้างต่ำ) จะเข้านอนเฉลี่ย 23.41 น. ขณะที่เด็กไอคิวสูงกว่า 125 (ฉลาดมาก) จะเข้านอนเฉลี่ย 00.29 น.
ผลการทดลองทั้งหมดบ่งบอกได้ว่า การใช้ชีวิตในเวลากลางคืนเป็นวิวัฒนาการของการใช้ชีวิตรูปแบบใหม่ และคนฉลาดก็คือคนที่รับฟังความต้องการแท้จริงของร่างกาย และสามารถปรับตัวให้เข้ากับนาฬิกาชีวิตสมัยใหม่ มากกว่าเชื่อฟังกฎของนาฬิกาเวลาแบบดั้งเดิม คนนอนดึกจึงได้เปรียบในเวลากลางคืนที่เป็นช่วงเวลาแห่งการคิดค้น และสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ นั่นเอง

อย่างไรก็ตาม ทุกการศึกษาทางการแพทย์ยังคงยืนยันว่า การนอนเป็นกิจกรรมที่สำคัญที่สุดของร่างกาย การทำงานอดหลับอดนอนคงไม่ใช่เรื่องที่ดีต่อสุขภาพเท่าไหร่ เพราะมันสร้างความเสี่ยงต่อโรคร้ายมากมาย ทั้งโรคหัวใจ เส้นเลือดในสมองแตก และโรคเบาหวานชนิดที่ 2 หนำซ้ำยังทำให้คุณเครียดจากฮอร์โมนคอร์ติซอลที่ร่างกายผลิตออกมามากเกินไป โดยทั้งหมดอาจนำไปสู่สภาวะนอนไม่หลับ โรคซึมเศร้า หรือแม้กระทั่งมีโอกาสติดยาได้ การนอนหลับเต็มอิ่มจึงเป็นพักผ่อนที่ดีที่สุดต่อสุขภาพเสมอ

สุดท้ายนี้ เราคงไม่มีจะบอกทิ้งท้ายได้ดีไปกว่า “อย่าลืมดูแลสุขภาพกันด้วย”

หรือไม่ก็ “อย่านอนดึกมากนะ!”

ข้อมูลจาก
https://www.inc.com/peter-economy/11-scientific-reasons-why-night-owls-get-more-done.html
http://creativesomething.net/post/54997033332/why-youre-more-creative-at-night-and-how-to
https://goinswriter.com/night-writing/
https://www.elitedaily.com/life/people-sleep-late-smarter/1283697
http://www.medicaldaily.com/night-owls-smarter-new-study-suggests-late-bed-late-rise-leads-greater-workplace-success-244753
https://www.psychologytoday.com/blog/the-scientific-fundamentalist/201005/why-night-owls-are-more-intelligent-morning-larks
http://www.lifehack.org/articles/productivity/10-reasons-why-night-owls-are-smarter-people.html